کنترل خشم و عصبانیت

خشم و عوامل کنترل آن

کنترل خشم

خشم چیست؟:
یکی از ابتدایی ترین احساساتی که بودنش در انسان خارج از عرف نیست خشم است. خشم نیز مانند احساساتی همچون شادی، ناراحتی، استرس و… در بشر وجود دارد و او را برانگیخته می کند، به طوری که گاهی افسار آدمی از دست خودش در می رود و به یک موجودی تبدیل می شود که کنترلش بسیار سخت است.

خشم و یکی از علائم آن
آثار خشم بر سلامت انسان:
خشمگین بودن نه تنها روان ما را بهم می ریزد بلکه در سلامتی تن نیز اثر گذار است. عصبانی شدن و داشتن احساس خشم منجر به ترشح هورمون ها (کورتیزول، آدرنالین و نورآدرنالین) می شود، پس از بالا رفتن سطح هورمون ها در گردش خون، ضربان قلب افزایش پیدا می کند، فشار خون از حد طبیعی اش تجاوز می کند، تنفس ها بیشتر و فرد می تواند در معرض حملات قلبی و سایر بیماری ها قرار بگیرید.
از دیگر آثار فیزیکی آن می توان به تضعیف عملکرد تیروئید، کاهش سوی چشم، بروز انواع سرطان، تضعیف سیستم ایمنی بدن، خشک شدن دهان، سردرد و میگرن، بالا رفتن سطح گلوکز، اختلال در عملکرد متابولیسم بدن و… اشاره کرد.
تنوع بروز خشم در انسان ها:
شخصیت هر کدام از انسان ها همچون اثر انگشتشان منحصر به فرد خودشان است. پس آدمیزاد به هنگام خشم و غضب با توجه به شخصیت، رفتار و سایر مشخصه های فردی واکنش نشان می دهد. این واکنش در فردی می تواند بسیار آرام بروز کند در حالی که رفتار شخصی دیگر ویرانگر باشد.
روش بروز خشم به دو دسته ی کلی کلامی و غیر کلامی تقسیم می شوند که در ادامه به طور کامل به آن می پردازیم:
⦁ کلامی: در خشونت هایی که با کلام بروز داده می شوند، فرد مهاجم با بالا بردن صدا، تغییر لحن، فحاشی و ناسزاگویی، بدگویی و زور گویی و… خشم خود را به اطرافیان بروز می دهد.
⦁ غیر کلامی: در خشونت های غیر کلامی فیزیک افراد درگیر تخلیه انرژی می شود. و هرگونه رفتاری نیز که به زبان بیان نشود در دسته ی خشونت غیر کلامی جا دارد. تماس فیزیکی، خشونت جنسی، آسیب رساندن به بدن و اجسام غیر زنده، خشونت های روانی، خشونت های رفتاری همچون نوشتن نامه و پیام حاوی تهدید و توهین و از این دست خشونت ها را خشونت غیر کلامی می گویند. در این جا فرد تمایل دارد با نشان دادن ویژگی های فیزیولوژیک یا سایر قدرت و نفوذ خود افراد را بترساند یا به آن ها آسیبی وارد کند.

بروز خشم در هر شخص متفاوت است
چرا افراد عصبانی می شوند؟:
شاید برای شما هم این سوال پیش آمده باشد که چرا افراد آشنا یا غریبه ای که در طول روز با آن ها برخورد داریم با اتفاقات ریز و درشت عصبانی می شوند. یک فرد ممکن است زمانی عصبانی شود که به مال و حریم او تجاوز شده باشد، کسی به او حمله کرده باشد (اعم از فیزیکی و یا روانی مانند: مورد تمسخر قرار دادن، تحقير کردن، قوانین و خط قرمز های او را نقض کردن، احترام او را رعایت نکردن، بیان فحش و ناسزاگویی و…) ، طرد شدن از خانواده یا جمعی اجتماعی، اضطراب (استرس مداوم)، به درخواست و امیال او پاسخ ندادن، برخلاف او کاری را انجام دادن، افسردگی، سرخوردگی جنسی، اندوه از دست دادن عزیزان، خستگی و گرسنگی، وجود مشکلات مالی، دیدن ناعدالتی ها، مصرف الکل، مواد مخدر و انواع دخانیات، درد کشیدن از بیماری های جسمی و سایر علت های منطقی یا غیر منطقی.
هر روزه ما با محرک های مختلف و عصبانی کننده ای رو به رو هستیم، بخشی از مغز که کنترل احساسات را بر عهده دارد پرخاشگری و برون ریزی هیجانات را بهترین راه تخلیه می داند. البته تحقیقات نشان داده است که برون ریزی خشم تاثیر بسیار کمی بر بهتر شدن حال دارد و برعکس تصورات، بر روی این احساس درپوشی می گذارد و او را خفه می کند. بعد از گذشت زمانی این خشم های سرکوب شده سر بیرون می آورند و بیش از گذشته خطرناک می شوند.

واکنش های فوری نسبت به عصبانیت
تاثیر رنگ ها در خشونت:
شاید کمی درک آن برای شما سخت باشد ولی رنگ ها در زندگی می توانند باعث افزایش خشم و حتی بروز آن شود. در علم روانشناسی رنگ ها در روان انسان ها و شرایط های هیجانی آن ها تاثیر گذار خواهند بود. حدود 44 درصد از افراد اظهار می کنند که با دیدن رنگ قرمز پرخاشگر تر می شوند و 26% می گویند که با دیدن رنگ مشکی این حس را دارند. عدد 8% و 6 درصد نیز به ترتیب به رنگ های آبی و زرد تعلق دارد.
با داشتن جلسات مشاوره روانشناسی و رسیدن به خودشناسی می توانید رنگ آزار دهنده ی خودتان را کشف کنید و سعی کنید دیدن این رنگ ها در طول روزمره را کاهش دهید. اتفاقی که در این ناآگاهی می افتد این است که خیلی از افراد بدون شناخت خود برای اتاق خواب، وسایل های خانه و… رنگ هایی را انتخاب می کنند که با نگاه کردن به آن ها در هنگام غضبناک بودن این حس در وجودشان بیشتر قلیان می شود.
آمار مسائلی که باعث بروز پرخاشگری در ایرانیان می شود:
آمار ها، اعداد و ارقام به ما نشان می دهند که در نظر سنجی که از 100 شهروند ایرانی بدون تفکیک جنسیت و با میانگین سنی 28 سال ثبت شده است آن ها اعلام داشته اند که به این سه دلیل اصلی بیشتر پرخاشگر هستند:
⦁ مشکلات اقتصادی و جامعه
⦁ عدم درک شدن توسط اطرافیان
⦁ عدم دسترسی به شرایط مطلوب برای زندگی

خشمگین بودن

خشم طبیعی است یا یک نوع اختلال به شمار می رود؟:
همانگونه که در ابتدا توضیح دادیم خشم نیز یکی از احساسات طبیعی بشر به شمار می رود، انسان های اولیه بر اساس غریزه شان و با کمک احساس خشم خود را در برابر عوامل مهاجم حفظ می کردند، خطر را دور می راندند، از قلمرو و خانواده شان محافظت می کردند، اموالی چون غذا، پول، جفت و… را برای خود نگه می داشتند.
اما اگر بسامد های عصبانیت باعث بروز اختلال در کار، ایجاد مشکل در روابط های انسانی، نقض قانون، به خطر انداختن سلامت فردی و… شود به عملکردی غیر طبیعی و هنجارشکنانه مبدل می شود. اگرچه اختلال خشم در علم روانشناسی شناخته نشده است اما اختلال شخصیت مرزی، اختلال انفجار متناوب و اختلال روانی شامل این افراد می شود. از آنجایی که پیامد های خشم و بروز آن بسیار خطرناک است پس فرد حتما باید تحت مشاوره روانشناسی قرار بگیرد و دوره درمان را کامل کند.
راه حل هایی که منجر به کنترل خشم می شود:
⦁ ایمان و امید: داشتن ایمان به خداوند و از دست ندادن امید پرخاشگری را تا حد زیادی می کاهد و از شما انسانی آرام تر و خونسرد تر می سازد.
⦁ زمان: اگر به هر دلیلی از رفتار و اعمال خود در گذشته ناراحت و خشمگین هستید یا مدام استرس آینده را بر دوشتان حمل می کنید به خودتان یادآور شوید که لحظه ی حال، هم اکنون در اختیار شماست و نباید آن را صرف گذشته ی غیر قابل تغییر و آینده ی غیر قابل پیش بینی، کرد.
⦁ ورزش: زمانی که ورزش می کنید بخش زیادی از انرژی های منفی را از خودتان دور می کنید. ورزش کردن باعث می شود شما صبور تر و ملایم تر با محرکه های مختلف در روز مواجه شوید.
⦁ علت خشم: زمانی که شما کشف می کنید برای چه خشمگین هستید برای برطرف کردنش اقدامی میکنید؛ مثلا خستگی را با خوابیدن و استراحت کردن، گرسنگی را با غذا خوردن، تغییرات هورمونی را قرص خوردن و درد های مزمن را با مصرف دارو از بین می برید. علاوه بر آن با گرفتن مشاوره روانشناسی می توانید بیشتر به خود شناسی برسید و عواملی که در شما ایجاد خشم می کند را شناسایی و از خود دفع کنید.
⦁ عشق: عواملی چون دوست داشتن دیگران و بروز احساسات خود به آن ها، همچنین عشق ورزی به آدم های اطرافتان می تواند بروز خشم را در شما بیش از پیش کنترل کند.
⦁ تنفس عمیق: زمانی که شما متوجه شده اید که عصبی هستید با کمک تکنیک وقفه اندازی (انجام کاری نظیر کشیدن تنفس عمیق، نوشیدن آب و…) از واکنش فوری و بروز خشم بدون تفکر قبلی اجتناب خواهید کرد.
⦁ موسیقی: به یک موسیقی آرام، ترجیحا بی کلام گوش دهید تا افکار و انرژی های منفی از شما دور شوند.
⦁ نوشتن: زمانی که خیلی عصبی هستید به جای انجام رفتار های غیر منطقی سعی کنید خشمتان را بر روی کاغذ بنویسد. با این کار شما خشم را از درون خود به بیرون کشیده و خودتان را از دست آن نجات داده اید. نکته مهم این است که پس از نوشتن کاغذ را پاره کرده به دور بیندازید.
⦁ تغییر مکان: خود را از مکانی که عصبی شده اید و یا حالتی که در آن خشم را احساس کرده اید دور کنید. دور شدن از منشا عصبانیت به مدیریت بهتر شما در کنترل خشم کمک می کند.
⦁ پزشک: بهترین راه حل مراجعه به پزشک است. زمانی که در جسم تان احساس ناخوشایندی دارید فورا به پزشک مراجعه می کنید. خشم نیز یکی از احساسات ناخوشایندی است که در روان ما اتفاق می افتد و بسیار خطرناک است. برای درمان و کنترل آن حتما به روانشناس مراجعه داشته باشید.
موسسه آوای بهار یکی از بهترین گزینه هایی است که می تواند به صورت آنلاین و غیر حضوری به شما آموزش دهد که چگونه خود را از خشمگین بودن رها کنید. همچنین شما همراهان عزیز می توانید در رابطه با کنترل خشونت همسر نیز راه حل های مناسب دریافت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید